Ograniczenia prędkości w Polsce: limity i znaki

Na egzaminie teoretycznym pytania o prędkość wracają bardzo często: ile wolno jechać na autostradzie, w obszarze zabudowanym, z przyczepą albo do którego miejsca obowiązuje znak ograniczenia. Poniżej znajdziesz limity z art. 20 ustawy Prawo o ruchu drogowym (PoRD) i zasady działania znaków z rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych. Dotyczą one przede wszystkim kategorii B.

Prędkość dopuszczalna to górna granica, a nie cel

Zanim przejdziesz do liczb, zapamiętaj zasadę z art. 19 ust. 1 PoRD. Kierujący musi jechać z prędkością, która zapewnia mu panowanie nad pojazdem, z uwzględnieniem między innymi rzeźby terenu, stanu i widoczności drogi, ładunku, pogody i natężenia ruchu.

Oznacza to, że we mgle, na oblodzonej jezdni albo przy słabej widoczności możesz naruszyć przepisy, nawet jeśli jedziesz wolniej, niż pozwala limit. W pytaniach egzaminacyjnych ta zasada często przesądza o odpowiedzi.

Limity dla samochodu osobowego

Te same wartości dotyczą samochodu osobowego, motocykla i samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t:

Gdzie jedziesz	Prędkość dopuszczalna
Strefa zamieszkania	20 km/h
Obszar zabudowany	50 km/h
Droga poza obszarem zabudowanym (pozostałe drogi)	90 km/h
Droga dwujezdniowa z co najmniej dwoma pasami w każdym kierunku	100 km/h
Droga ekspresowa jednojezdniowa	100 km/h
Droga ekspresowa dwujezdniowa	120 km/h
Autostrada	140 km/h

Obszar zabudowany: 50 km/h przez całą dobę

W obszarze zabudowanym obowiązuje 50 km/h przez całą dobę. Do 31 maja 2021 r. w godzinach 23:00–5:00 można było jechać 60 km/h, ale ten przepis uchylono. Od 1 czerwca 2021 r. nocnego wyjątku już nie ma.

O tym, czy jesteś w obszarze zabudowanym, decydują znaki, a nie widok zabudowań za oknem. Obszar zaczyna się przy znaku D-42 „obszar zabudowany” i kończy przy znaku D-43 „koniec obszaru zabudowanego”. Możesz jechać przez pola i nadal być w obszarze zabudowanym, jeśli nie minąłeś znaku D-43.

Znak B-33 w obszarze zabudowanym może podnieść limit powyżej 50 km/h. Taki wyższy limit dotyczy jednak tylko samochodu osobowego, motocykla i samochodu ciężarowego do 3,5 t. Nie dotyczy między innymi pojazdu, który holuje inny pojazd silnikowy, ani pojazdu przewożącego towary niebezpieczne.

Strefa zamieszkania: 20 km/h

Strefę zamieszkania oznacza znak D-40, a jej koniec znak D-41. Obowiązuje w niej 20 km/h, a pieszy może korzystać z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem. Postój jest dozwolony tylko w miejscach do tego wyznaczonych.

Przyczepa i inne pojazdy

Jeśli ciągniesz przyczepę, prowadzisz zespół pojazdów. Poza obszarem zabudowanym obowiązują wtedy niższe limity:

• 80 km/h na autostradzie, drodze ekspresowej oraz drodze dwujezdniowej z co najmniej dwoma pasami w każdym kierunku,
• 70 km/h na pozostałych drogach.

W obszarze zabudowanym zespół pojazdów obowiązuje ten sam limit 50 km/h co sam samochód.

PoRD określa też osobne limity dla niektórych pojazdów, na przykład:

• motocykl, czterokołowiec i motorower, którym przewozi się dziecko w wieku do 7 lat: 40 km/h,
• ciągnik rolniczy (również z przyczepą): 40 km/h,
• hulajnoga elektryczna i urządzenie transportu osobistego: 20 km/h.

Do którego miejsca obowiązuje znak B-33?

Znak B-33 „ograniczenie prędkości” zakazuje przekraczania prędkości podanej na znaku. Ograniczenie przestaje obowiązywać w miejscu, w którym:

• stoi znak B-34 „koniec ograniczenia prędkości” albo B-42 „koniec zakazów”,
• inny znak B-33 albo B-43 wprowadza inną prędkość,
• zaczyna się strefa zamieszkania (znak D-40),
• zaczyna się albo kończy obszar zabudowany.

Jeśli żaden z tych znaków nie odwoła ograniczenia wcześniej, obowiązuje ono do najbliższego skrzyżowania. Wyjątek dotyczy skrzyżowania na drodze dwujezdniowej, na którym wlot drogi poprzecznej jest tylko z lewej strony i nie ma połączenia z prawą jezdnią. Takie skrzyżowanie nie odwołuje ograniczenia.

Znak B-43 „strefa ograniczonej prędkości” działa inaczej. Limit obowiązuje w całej strefie, a skrzyżowania go nie odwołują. Strefa kończy się dopiero przy znaku B-44.

Odstęp na autostradzie i drodze ekspresowej

Z prędkością wiąże się też obowiązek zachowania odstępu. Na autostradzie i drodze ekspresowej odstęp od pojazdu jadącego przed Tobą na tym samym pasie musi wynosić w metrach co najmniej połowę Twojej prędkości w km/h. Przy 120 km/h to co najmniej 60 m, a przy 140 km/h co najmniej 70 m. Przepis nie dotyczy manewru wyprzedzania.

Jak to ćwiczyć przed egzaminem?

• Naucz się tabeli limitów na pamięć. To jedne z niewielu liczb, które musisz po prostu znać.
• Zwracaj uwagę na znaki w pytaniach z filmem. Często pytanie dotyczy tego, czy minąłeś znak D-42, D-43 albo skrzyżowanie odwołujące ograniczenie.
• Odróżniaj samochód od zespołu pojazdów. Pytania o przyczepę mają inne poprawne odpowiedzi niż pytania o sam samochód.
• Pamiętaj o art. 19. Jeśli w pytaniu są mgła, deszcz albo śliska nawierzchnia, bezpieczna prędkość może być niższa niż dopuszczalna.

W Zeryt.pl przećwiczysz te zagadnienia na pytaniach z oficjalnej bazy pytań egzaminacyjnych.