Światła w samochodzie: mijania, drogowe, przeciwmgłowe

Pytania o światła pojawiają się na egzaminie teoretycznym w wielu wariantach: jakie światła włączyć w dzień, kiedy wolno jechać na długich, co zrobić we mgle i kiedy wyłączyć tylne przeciwmgłowe. Wszystkie odpowiedzi wynikają z kilku przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym (PoRD), głównie z art. 30, 50, 51 i 52. Poniżej znajdziesz je w uporządkowanej formie.

Światła mijania przez całą dobę

Art. 51 ust. 1 PoRD mówi, że kierujący jest obowiązany używać świateł mijania podczas jazdy w warunkach normalnej przejrzystości powietrza. Ten obowiązek nie zależy od pory dnia ani pory roku. Jedziesz w słoneczne południe w lipcu? Światła mijania (albo światła do jazdy dziennej, o czym niżej) muszą być włączone.

Obowiązek obejmuje także zatrzymanie wynikające z warunków lub przepisów ruchu, na przykład w korku albo przed czerwonym światłem (art. 51 ust. 7). Jeżeli takie zatrzymanie trwa ponad 1 minutę, możesz wyłączyć światła zewnętrzne, ale tylko wtedy, gdy na tym samym pasie przed tobą i za tobą stoją inne pojazdy.

Światła do jazdy dziennej

Od świtu do zmierzchu, w warunkach normalnej przejrzystości powietrza, zamiast świateł mijania możesz używać świateł do jazdy dziennej (art. 51 ust. 2). Ta zamiana działa tylko w dzień i tylko przy dobrej widoczności. Po zmierzchu, a także we mgle czy w deszczu ograniczającym widoczność, światła do jazdy dziennej nie wystarczą.

Kiedy wolno włączyć światła drogowe?

Światła drogowe, potocznie „długie”, regulują art. 51 ust. 3 PoRD. Możesz ich używać, gdy jednocześnie:

• jest czas od zmierzchu do świtu,
• jedziesz nieoświetloną drogą,
• nie oślepisz innych kierujących ani pieszych idących w kolumnie.

Światła drogowe możesz włączyć zamiast świateł mijania albo razem z nimi. Musisz je przełączyć na mijania, gdy zbliżasz się:

1. do pojazdu nadjeżdżającego z przeciwka; jeżeli jeden z kierujących wyłączył światła drogowe, drugi musi zrobić to samo,
2. do pojazdu jadącego przed tobą, jeżeli jego kierowca może zostać oślepiony,
3. do pojazdu szynowego lub jednostki komunikacji wodnej, jeżeli poruszają się tak blisko, że możesz oślepić ich kierujących.

Na egzaminie częsty haczyk to droga oświetlona latarniami. Skoro przepis mówi o drogach nieoświetlonych, na dobrze oświetlonej ulicy po zmroku wystarczą światła mijania.

Mgła, deszcz i inne ograniczenia widoczności

Gdy przejrzystość powietrza jest zmniejszona przez mgłę, opady albo inne przyczyny, art. 30 PoRD wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Kierujący pojazdem silnikowym musi wtedy włączyć:

• światła mijania,
• albo przednie światła przeciwmgłowe,
• albo oba te rodzaje świateł jednocześnie.

Poza obszarem zabudowanym podczas mgły kierujący pojazdem silnikowym ma też obowiązek dawać krótkotrwałe sygnały dźwiękowe w czasie wyprzedzania lub omijania. Przepis dotyczy tylko jazdy poza obszarem zabudowanym.

Obowiązek używania świateł przy zmniejszonej przejrzystości powietrza dotyczy także zatrzymania wynikającego z warunków lub przepisów ruchu (art. 30 ust. 2).

Tylne światła przeciwmgłowe: tylko poniżej 50 m

Art. 30 ust. 3 PoRD pozwala używać tylnych świateł przeciwmgłowych, jeżeli zmniejszona przejrzystość powietrza ogranicza widoczność na odległość mniejszą niż 50 m. Gdy widoczność się poprawi, musisz je niezwłocznie wyłączyć.

W praktyce oznacza to, że przy lekkiej mżawce albo rzadkiej mgle, gdy widzisz dalej niż na 50 m, tylne przeciwmgłowe powinny być wyłączone.

Przednie przeciwmgłowe na krętej drodze

Jest jeden wyjątek, w którym przednie światła przeciwmgłowe możesz włączyć mimo dobrej widoczności. Art. 51 ust. 5 PoRD pozwala na to na drodze krętej oznaczonej odpowiednimi znakami drogowymi, od zmierzchu do świtu, również w warunkach normalnej przejrzystości powietrza. Poza tym przypadkiem i poza zmniejszoną przejrzystością powietrza przednie przeciwmgłowe nie zastępują świateł mijania.

Postój i zatrzymanie: światła pozycyjne i postojowe

Inaczej wygląda sytuacja, gdy zatrzymujesz się z innego powodu niż warunki ruchu, na przykład parkujesz przy krawędzi jezdni. Według art. 52 ust. 1 PoRD w warunkach niedostatecznej widoczności, podczas takiego zatrzymania i podczas postoju, kierujący pojazdem silnikowym musi używać świateł pozycyjnych przednich i tylnych lub świateł postojowych. W pojeździe bez przyczepy i w zespole pojazdów o długości do 6 m wystarczą światła postojowe włączone od strony środka jezdni.

Wszystkie światła możesz wyłączyć, jeśli stoisz w miejscu oświetlonym tak, że pojazd jest widoczny, albo poza jezdnią i poboczem (art. 52 ust. 2).

Awaria lub wypadek: światła awaryjne i trójkąt

Art. 50 PoRD określa, kiedy i jak sygnalizować postój z powodu uszkodzenia lub wypadku:

Gdzie stoisz	Jak sygnalizujesz postój
Autostrada lub droga ekspresowa (zawsze)	Światła awaryjne i trójkąt ostrzegawczy 100 m za pojazdem, na jezdni lub poboczu
Inna droga poza obszarem zabudowanym	Trójkąt 30–50 m za pojazdem i światła awaryjne
Obszar zabudowany	Światła awaryjne

Jeśli pojazd nie ma świateł awaryjnych, włączasz światła pozycyjne, a w obszarze zabudowanym dodatkowo ustawiasz trójkąt za pojazdem lub na nim, na wysokości nie większej niż 1 m. Poza autostradą i drogą ekspresową obowiązek sygnalizowania zależy od miejsca postoju: dotyczy na przykład postoju na jezdni tam, gdzie jest to zabronione. Sygnalizowanie obowiązuje przez cały czas postoju (art. 50 ust. 3).

Jak to zapamiętać przed egzaminem?

• Jedziesz, widoczność jest normalna: światła mijania, a w dzień mogą je zastąpić światła do jazdy dziennej.
• Po zmroku na nieoświetlonej drodze: możesz włączyć drogowe, jeśli nikogo nie oślepisz.
• Mgła lub ulewa: mijania, przednie przeciwmgłowe albo oba naraz.
• Widoczność poniżej 50 m: możesz dodać tylne przeciwmgłowe i wyłączasz je, gdy widoczność się poprawi.
• Postój przy słabej widoczności: pozycyjne lub postojowe.

Przepisy to jedno, a pytania egzaminacyjne często łączą kilka z nich w jednej sytuacji, na przykład mgłę poza obszarem zabudowanym i wyprzedzanie. Najlepiej utrwalisz je, rozwiązując pytania z oficjalnej bazy w trybie nauki na Zeryt.pl.